گفت و گو با محمد زارع بنادکوکی از پژوهشگران انتشارات حوزه مشق
خودتان را برای مخاطبان مجموعه بزرگ حوزه مشق معرفی کنید
من محمد زارع بنادکوکی هستم؛
کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه و کارشناس فقه و مبانی حقوق اسلامی.
در سالهای اخیر در حوزههای فرهنگی، رسانهای و ارتباطی فعالیتهای متعدد داشتهام؛ از جمله:
مدیر فرهنگی و روابط عمومی ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات استان البرز
رئیس اسبق کمیسیون ایثار و شهادت مجمع جوانان استان البرز
مدرس دانشگاه علمی–کاربردی
مدیر کمیته فرهنگی اربعین حسینی
مشاور تبلیغات، برندینگ و استراتژی محتوا
طراح و تدوینگر رسانهای و فعال در حوزه تولید محتوا
ترکیب این تجربههای اجرایی، فرهنگی و رسانهای باعث شده نگاه من میانرشتهای و تحلیلی باشد و بتوانم مسائل اجتماعی و فرهنگی را از زاویه رفتار مخاطب، رسانه و ارتباطات بررسی کنم.
—
لطفاً درباره تخصص و حوزه پژوهشی خود توضیح دهید. چگونه به این حوزه علاقهمند شدید و چه تجربههایی در آن دارید؟
تخصص اصلی من در حوزه علوم ارتباطات، روابط عمومی و رفتار مخاطب در رسانه است.
از سالهای ابتدایی فعالیتم، مشاهده تأثیر رسانهها بر فرهنگ عمومی و شکلگیری هویت نسل جدید باعث شد به پژوهش در این حوزه علاقهمند شوم.
فعالیت در روابط عمومی، کار رسانهای و برنامهریزی فرهنگی به من نشان داد که برای تحلیل دقیقتر مسائل روز جامعه، نیاز به پژوهش علمی و روشمند است.
همین موضوع باعث شد پژوهشهای خود را به سمت فضای مجازی، رسانههای نوین و رفتار کاربران—بهویژه نوجوانان— هدایت کنم.
پژوهش اخیرم درباره پرخاشگری نوجوانان در اینستاگرام نیز دقیقاً از همین دغدغه شکل گرفت:
فهم اینکه نوجوان امروز چگونه در فضای مجازی هیجان، هویت و روابطش را تجربه میکند.
—
توضیح دهید که شما چه نوع پژوهشهایی انجام میدهید و برایتان چه اهمیتی دارند. آیا در حوزههای خاصی تخصص دارید؟
پژوهشهای من عمدتاً در محورهای زیر متمرکز است:
ارتباطات و روابط عمومی
فرهنگ دیجیتال و فضای مجازی
رفتارشناسی مخاطب
سواد رسانهای
مسائل فرهنگی–اجتماعی نسل نوجوان
اهمیت این پژوهشها برای من در این است که خروجیهای آن مستقیماً در زندگی واقعی مردم، برنامهریزی فرهنگی، آموزش و تصمیمگیری رسانهای اثرگذار است.
برای مثال، در پژوهش درباره پرخاشگری نوجوانان در اینستاگرام، تلاش کردم ابعاد فرهنگی، ارتباطاتی و رواناجتماعی این پدیده را بررسی کنم تا بتوان برای والدین، مدارس و نهادهای فرهنگی راهکارهای عملی ارائه داد.
—
چه مراحلی در انجام یک پژوهش را دنبال میکنید؟ لطفاً درباره روششناسی و رویکردهایی که در پژوهشهای خود استفاده میکنید، صحبت کنید.
من در پژوهشهایم معمولاً چند مرحله را با دقت دنبال میکنم:
1. طرح مسئله و نیازسنجی
بررسی میکنم موضوع مورد مطالعه چه خلأ یا ضرورتی را در جامعه هدف پوشش میدهد.
2. مرور ادبیات و نظریهها
نظریههای ارتباطی، فرهنگی و اجتماعی مرتبط را بررسی میکنم تا چارچوب علمی پژوهش دقیقتری داشته باشد.
3. انتخاب روش پژوهش
بسته به موضوع از روشهای:
کیفی (مصاحبه، تحلیل محتوا، مشاهده)
کمی (پرسشنامه، پیمایش)
یا روشهای ترکیبی
استفاده میکنم.
4. گردآوری دادهها در فضای واقعی
تلاش میکنم دادهها از نمونههای واقعی جمعآوری شود تا خروجی پژوهش قابل استناد باشد.
5. تحلیل دادهها و استخراج نتایج کاربردی
نتایج فقط علمی نیستند؛ بلکه به زبان ساده به راهکارهای فرهنگی، رسانهای، تربیتی یا ارتباطی تبدیل میشوند.
رویکرد اصلی من همواره تحلیل رسانهای با نگاه فرهنگی–اجتماعی است.
—
آیا با چالشهای خاصی در حوزه پژوهشی خود مواجه شدهاید؟ اگر بله، لطفاً درباره آنها صحبت کنید و بیان کنید چگونه با آنها مقابله کردهاید.
بله، برخی چالشها در مسیر پژوهش همیشه وجود داشته است:
دسترسی به دادههای واقعی در فضای مجازی
نوجوانان معمولاً درباره رفتارهای آنلاین خود صریح صحبت نمیکنند؛ برای رفع این مشکل، از روشهای غیرمستقیم و تحلیل رفتار واقعی آنها در پلتفرمها استفاده کردم.
کمبود منابع داخلی درباره موضوعات نوپدید
بسیاری از موضوعات فضای مجازی در ایران منابع علمی کمی دارند؛ بنابراین بیشتر به مطالعات بینالمللی و تطبیقی مراجعه کردم.
چالش فهم رفتار دیجیتال به شکل علمی و نه احساسی
برای حل این مسئله تلاش کردم از ترکیب پژوهش نظری و دادههای میدانی استفاده کنم تا نگاه دقیقتر و بیطرفانهتری داشته باشم.
—
در نظر دارید چه اهدافی را در زمینه پژوهش خود دنبال کنید؟ آیا برنامههایی برای آینده خود در این حوزه دارید؟
هدف اصلی من این است که پژوهشهایم بتوانند:
به ارتقای سواد رسانهای جامعه کمک کنند
برای والدین و مربیان نسل جدید مفید باشند
به نهادهای فرهنگی و رسانهای در تصمیمسازی کمک کنند
در سیاستگذاری فضای مجازی نقش داشته باشند
در آینده قصد دارم پروژههای پژوهشی عمیقتری در حوزه:
تربیت رسانهای نوجوانان
آسیبشناسی فرهنگی فضای مجازی
مدیریت ارتباطات در عصر دیجیتال
را دنبال کنم و نتایج آنها را در قالب کتاب، کارگاه آموزشی و محتواهای علمی منتشر کنم.
—
آیا تجربههای همکاری با دیگر پژوهشگران و تیمهای پژوهشی را داشتهاید؟ اگر بله، لطفاً درباره آنها صحبت کنید و تأثیر آنها را بر پژوهشهایتان بیان کنید.
بله، همکاری با اساتید دانشگاه، گروههای دانشجویی و فعالان فرهنگی از بخشهای مهم تجربه پژوهشی من است.
این همکاریها دو تأثیر اصلی داشتهاند:
1. افزایش دقت و غنای پژوهش
دیدگاههای متفاوت باعث کاملتر شدن تحلیلها و نتایج شده است.
2. کاربردی شدن پژوهش
همکاری با نهادهای فرهنگی و رسانهای فرصت داده تا نتایج پژوهشها به برنامه عملی، دوره آموزشی یا محتوای اجرایی تبدیل شود.
—
چگونه میبینید که پژوهشهای شما میتواند به توسعه و ترویج علم و فرهنگ کمک کند؟ آیا تلاش میکنید تا نتایج پژوهشهایتان را به عموم جامعهی علمی و فرهنگی منتقل کنید؟
پژوهش زمانی ارزشمند است که به بهبود زندگی، آموزش و فرهنگ جامعه کمک کند.
به همین دلیل نتایج پژوهشهایم را فقط در قالب پایاننامه یا متن آکادمیک رها نمیکنم.
سعی کردهام یافتهها را در قالب:
مقاله
کارگاه
سخنرانی
محتواهای آموزشی
مشاوره رسانهای و فرهنگی
منتقل کنم تا بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.
—
آیا در کنفرانسها، سمینارها یا رویدادهای علمی و فرهنگی شرکت میکنید؟ آیا تجربههای خاصی از این رویدادها داشتهاید؟
بله، در نشستها و رویدادهای علمی–فرهنگی مرتبط با ارتباطات، فضای مجازی و رسانه شرکت کردهام.
این حضور باعث شده:
از پژوهشها و روندهای جدید آگاه شوم
با متخصصان حوزه ارتباطات تعامل داشته باشم
یافتههای خود را ارائه و برای بهبود آنها بازخورد دریافت کنم
تجربه ارائه در جلسات تخصصی به من نشان داده که پژوهش زمانی اثرگذار میشود که به زبانی ساده، کاربردی و نزدیک به نیاز جامعه مطرح شود.
—
بازخورد مخاطبان و جامعهی علمی به پژوهشهایتان چگونه بوده است؟ آیا تجربهها و بازخوردهای مثبت یا منفی، روی شما تأثیر میگذارد؟
بازخوردها غالباً مثبت بوده و این موضوع انگیزهام را در ادامه مسیر پژوهشی تقویت کرده است.
از طرفی نقدهای علمی نیز برای من بسیار ارزشمند است؛ زیرا باعث میشود پژوهشها از نظر منطقی و علمی دقیقتر و واقعبینانهتر شوند.
در پژوهش پرخاشگری نوجوانان، بازخورد والدین، معلمان و فعالان فرهنگی نشان داد موضوع بسیار مورد نیاز جامعه است و این استقبال باعث شد به سمت پژوهشهای بیشتر در این حوزه حرکت کنم.
—
صحبت پایانی با مخاطبان حوزه مشق
پژوهش در حوزه فرهنگ و رسانه فقط یک کار دانشگاهی نیست؛ نوعی مسئولیت اجتماعی است.
نسل امروز در جهانی زندگی میکند که بخش مهمی از هویت و روابطش در فضای مجازی ساخته میشود.
اگر این فضا را نشناسیم، در واقع از درک نسل آینده فاصله گرفتهایم.
امیدوارم حاصل پژوهشها و تجربیاتم بتواند سهمی در ارتقای سواد رسانهای، کاهش آسیبهای دیجیتال و تقویت فرهنگ ارتباطی جامعه داشته باشد.
برای من، هر پژوهش قدمی است در مسیر ساختن فهم بهتر و آیندهای روشنتر.
از قلم تا جاودانگی… با شما!
انتشارات حوزه مشق با عشق به کتاب و باور به استعدادهای این مرز و بوم فعالیت میکند. ما به جای ساختن کتابهای سطحی، به خلق آثار ماندگار و حمایت از نویسندگان و شاعران عزیزمان افتخار میکنیم. هر نقدی که از روی خیرخواهی و سازندگی باشد، گوش جان میسپاریم؛و با قدرت به مسیرمان ادامه میدهیم.
خدمات ما شامل چاپ کتابهای شعر، داستان، رمان، دلنوشته، کتاب کودک، ترجمه و تبدیل پایاننامه به کتاب است.
انتشارات حوزه مشق؛ جایی برای رویش، قلم و جاودانگی.
09393353009
09191570936
#چاپ_داستان #چاپ_شعر #چاپ_رمان #داستان #شعر #رمان #شاعر #نویسنده #چاپ_کتاب #فردین_احمدی #حوزه_مشق #انتشارات_حوزه_مشق #نویسنده #محقق #پژوهشگر #مترجم #ایران #قلم #کتاب #ادبیات #فرهنگ #هنر